پزشکی

DNA چیست و چگونه بر روی سلامتی بدن تاثیر میگذارد ؟

تاثیر DNA بر رشد قد

DNA چیست و چگونه بر روی سلامتی بدن تاثیر میگذارد ؟ معروف ترین مولکول بیولوژی DNA است و در تمام اشکال زندگی بر روی زمین قرار دارد. زمانی که یک جهش در کد ژنتیکی رخ دهد میتواند باعث بروز بیماری شود. در این مقاله میخواهیم که به نکات ضروری DNA و تاثیر آن بر روی سلامتی بپردازیم.

هر سلول بدن حاوی اسید دئوکسی ریبونوکلئیک (DNA) است. این کد ژنتیکی باعث منحصر به فرد شدن هر فرد میشود. DNA دستورالعمل هایی برای رشد قد ، تولید مثل و عملکرد حیات است. تفاوت در کد ژنتیکی این است که چرا رنگ چشمان فرد با فرد متفاوت است. تفاوت یا جهش در کد ژنتیکی میتواند منجر به مستعد شدن به برخی بیماری ها شود.

نه تقریبا تمام سلول های بدن حاوی دی ان ای هستند که در یک سلول اگر کشیده و باز شود به اندازه 6.5 فوت خواهد بود. در این مقاله به شما خواهیم گفت که دی ای ان از چع چیزی ساخته شده و چگونه بر روی سلامتی بدن تاثیر میگذارد.

دی ای ان چیست ؟

به طور خلاصه DNA یک مولکول طولانی حاوی کد ژنتیکی منحصر به فرد برای هر فرد است که دستورالعمل های ساخت پروتئین های ضروری برای عملکرد بدن را در منبع نگه میدارد. دستورالعمل های DNA از والدین به فرزندان منتقل میشود که کودک نیمی از DNA خود را از پدر و نیمی دیگر را از مادر میگیرد.

ساختار DNA چگونه است ؟

در واقع DNA یک مولکول دو رشته ای است که به صورت پیچ خورده است و به عنوان مارپیچ دوگانه نیز به آن شناخته میشود. هر یک از این دو رشته یک توالی طولانی از نکلئوتیدها هستند که واحدهای جداگاه دی ان ای هستند و از موارد زیر ساخته شده اند :

  •  یک مولکول فسفات
  • یک مولکول قند به نام دئوکسی ریبوز که حاوی پنج کربن است
  • یک منطقه حاوی نیتروژن

چهار نوع ناحیه حاوینیتروژن به نام پایه وجود دارد :

  • آدنین
  • سیتوزین
  • گوانین
  • تیمین

ترتیب این چهار پایه کد ژنیتیکی را تشکیل میدهند که دستورالعملی برای زندگی هستد.

پایه های دو رشته DNA به هم چسبیده هستند تا شکل نردبانی را ایجاد کنند. در داخل نردبان A به T میچسبد و G به c میچسبد تا پله ها ایجاد شوند. طول نردبان از طریق گروه های قند و فسفات تشکیل میشود.

دی ای ان چیست ؟
DNA چگونه کار میکند ؟

ژن چیست ؟

هر طول DNA که پروتئین خاصی را کد میکند ژن نامیده میشود. به عنوان مثال یک ژن پروتئین انسولین را کد میکند. انسان ها حدود 30000 ژن منبع دارند. تنها حدود 1 درصد از DNA های کد کننده پروتئین تشکیل میدهند. 99 درصد باقی مانده DNA بر روی تنظیم رونویسی و ترجمه نقش دارند.

کروموزوم 1 بزرگتری  است و حاوی حدود 2800 ژن معتبر است. کوچکترین کروموزم 22 با حدود 750 ژن است.

DNA چگونه کار میکند ؟

بیشتر DNA در هسته سلول ها زندگی میکند و برخی در میتوکندری ها که نیروگاه سلول ها هستند وجود دارد. انسان ها DNA بسیار زیادی دارند و هسته ها نیز کوچک هستند بنابراین DNA باید به طور مرتب بسته بندی شود.

رشته هایی از دی ان ای حلقه ، سیم پیچ و در اطراف پروتئین هایی هستند به نام هیستون منبع مطمئن میپیچند. د راین حالت به آن DNA کروماتین میگویند.

کروماتین از طریق یک فرآیند ابرپیچ بیشتر متراکم شده و به ساختارهایی به نام کروموزوم بسته بندی میشود. این کروموزوم ها شکل آشنای X را تشکیل میدهند.

هر کروموزم حاوی یک مولکول DNA است انسان دارای 23 جفت کروموزم یا در مجموعه 46 کروموزم است. موجودات دیگر مانند مگس دارای 8 کروموزوم و کبوترها دارای 80 کروموزوم هستند.

ایجاد پروتئین

برای ایجاد پروتئین دو مرحله اصلی وجود دارد

کد DNA به RNA کپی میشود. RNA یک کپی از DNA است امامعمولا تک رشته ای است.

DNA چگونه بر سلامتی فرد تاثیر میگذارد ؟

در همه افراد DNA به مرور زمان منبع قابل اعتماد را تخریب کرده و باعث پیری میشود. گاهی اوقات توالی DNA فرد ممکن است که به صورت تصادفی تغییر کند که این جهش نامیده میشود. جهش های خاصی در کد ژنتیکی افراد میتواند منجر به بروز انواع بیماری ها شود.

یک فرد میتواند ژنی را به ارث ببرد که ممکن است برای سلامی او مشکلاتی ایجاد کند. عوامل محیطی میتوانند بر چگونگی بروز این ژن های جهش یافته تاثیر بگذارند.

آسیب به ساختار DNA میتواند به روش های مختلفی رخ دهد این شامل زمانی است که :

پایه ها پس از تکرار به ترتیب اشتباه به هم متصل میشوند یک جفت پایه گم شده است

یک جفت پایه اضافی وجو دارد

ر همانند سازی یا نوترکیب دی ان ای نقصی وجود دارد

قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی مانند تشعشات یا فلزات سنگین وجود دارد

یک جهش در روند ترمیم DNA آسیب وجود دارد

تغییر در تعداد یا ساختار کروموزم ها وجود دارد.

بیماری ها یا شرایط سلامتی میتوانند ناشی از آسیب تنها  به یک ژن مانند فیبروز کیستیک یا آسیب در چندین بخش از DNA فرد مانند سرطان باشد. نمونه های دیگر عبارتند از :

  • سندرم داون
  • شرایط خود ایمنی
  • شرایط التهابی مزمن
  • بیماری های عصبی مانند بیماری هانتینگتون
DNA چیست و جه تاثیری بر روی سلامتی دارد؟

نتیجه گیری

DNA مولکولی است که در اثر سلول ها یافت میشود و دارای کد ژنتیکی منحصر به فرد هر فرد است. این پروتئین مسئول کدگذاری پروتئین ها است که برای رشد و توسعه سلول ها ضروری هستند.

کروموزوم ها رشته های پیچیده DNA هستند. ژن ها بخش هایی از DNA هستند که پروتئین های فردی را کد میکنند. DNA همچنین حاوی اطلاعات ژنتیکی مهمی است که برای بقا و عملکرد تمام اشکال حیات روی زمین ضروی است.

به عبارت دیگر DNA طرح اصلی حیات روی زمین است و به همه موجودات زنده کد ژنتیکی منحصر به فرد خود را میدهد. زمانی که چیزی در این طرح دچار اختلال شود بیماری ها و مشکلات سلامتی رخ میدهد.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *